ਮੱਕੀ (ਕਦਮ 2)

ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ

  • ਆਖਰੀ ਹੱਲ ਚਲਾਉਣ ਸਮੇਂ 10 ਟਨ ਚੰਗੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੜੀ ਹੋਈ ਗੋਬਰ ਖਾਦ (FYM) ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਪਾਓ।
  • ਡੂੰਘੀ ਜੁੱਤੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਮੀਨ ਸਮਤਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉੱਪਰਲੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦੀ ਕਠੋਰ ਪਰਤ ਨੂੰ ਤੋੜੋ।
  • ਮੱਕੀ ਵਿੱਚ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਾਰਡਪੈਨ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ , ਕਰਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਗਿੱਲੀ ਭਾਰੀ ਮਿੱਟੀ। ਇਸ ਲਈ ਚੰਗੀ ਭੁਰਭੁਰੀ ਮਿੱਟੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਜੜਾਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਧ ਸਕਣ।

ਜੁੱਤੀ ਅਤੇ ਫਸਲ ਸਥਾਪਨਾ

1. ਉੱਠੇ ਬੈੱਡ ‘ਤੇ ਬੀਜਾਈ

  • ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਮਾਨਸੂਨ ਅਤੇ ਸਰਦੀ ਦੋਹਾਂ ਮੌਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਚਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਰਾਨੀ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
  • ਬੀਜ ਨੂੰ ਪੂਰਬ-ਪੱਛਮ ਵਾਲੀਆਂ ਮੇੜਾਂ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ ਬੀਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
  • ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ 20–30% ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਚਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵੀ ਵੱਧਦੀ ਹੈ।

2. ਜੀਰੋ ਟਿੱਲ ਬੀਜਾਈ

  • ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਪਹਿਲੀ ਜੁੱਤੀ ਕੀਤੇ ਮੱਕੀ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਦੀ ਲਾਗਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
  • ਬੀਜਾਈ ਸਮੇਂ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੁਰ ਨਮੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
  • ਜੀਰੋ ਟਿੱਲ ਸੀਡ ਕਮ ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ ਪਲਾਂਟਰ ਨਾਲ ਬੀਜ ਅਤੇ ਖਾਦ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

3. ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਜੁੱਤੀ ਨਾਲ ਬੀਜਾਈ

  • ਜਿੱਥੇ ਘਾਹ-ਫੂਸ (weed) ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਨੋ-ਟਿੱਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
  • ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਬਾਰਾਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਨਮੀ ਸੰਭਾਲਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕਿਸਮਾਂ

ਰਾਜ

 ਸਾਉਣੀ

ਹਾੜੀ

ਬਸੰਤ

ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਤੇਲੰਗਾਨਾ

ਵਿਵੇਕ ਮੈਜ਼ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ 15, ਸੀਓਐਚ 3, ਪੂਸਾ ਅਰਲੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਮੱਕਾ-1, ਪੂਸਾ ਐਕਸਟਰਾ ਅਰਲੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਮੱਕਾ 5, ਵਿਵੇਕ ਮੱਕੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ-27, ਵਿਵੇਕ ਮੱਕੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ 17, ਵਿਵੇਕ ਮੱਕੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ 9, ਪੂਸਾ ਅਰਲੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਮੱਕਾ-2, ਡੀਐਚਐਮ 113

ਐੱਚਐੱਮ-10, ਐੱਚਐੱਮ-11, ਸ਼ਕਤੀ 1

 

 

ਕਰਨਾਟਕ

ਵਿਵੇਕ ਮੈਜ਼ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ 15, ਸੀਓਐਚ 3, ਪੂਸਾ ਅਰਲੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਮੱਕਾ-1, ਪੂਸਾ ਐਕਸਟਰਾ ਅਰਲੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਮੱਕਾ 5, ਵਿਵੇਕ ਮੱਕੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ-27, ਵਿਵੇਕ ਮੱਕੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ 17, ਡੀਐਮਐਚ 2, ਵਿਵੇਕ ਮੱਕੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ 9, ਪੂਸਾ ਅਰਲੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਮੱਕਾ-2, ਐਨਏਐਚ 2049

 ਐਚ ਐਮ-10, ਐਚਐਮ-11, ਐਨਏਐੱਚ 2049 ਸ਼ਕਤੀ 1

 

ਰਾਜਸਥਾਨ

 ਡੀਕੇ ਸੀ 7240, ਡੀ ਕੇ ਸੀ 8209, ਡੀ ਕੇ ਸੀ 8144, ਡੀ ਕੇ ਸੀ 7074, ਪ੍ਰਤਾਪ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਮੈਜ਼ 1, ਪੂਸਾ ਅਰਲੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਮੱਕਾ -1, ਵਿਵੇਕ ਮੈਜ਼ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ 17, ਵਿਵੇਕ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ 4, ਪੂਸਾ ਅਰਲੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਮੱਕਾ-2

ਡੀ ਐਮਆਰਐਚ 1301, ਡੀਐਮਆਰਐਚ 1308,

 ਐਚਐਮ-10,

 ਐਚ ਐਮ-11,

 ਸ਼ਕਤੀ 1

 

ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ

ਡੀਕੇਸੀ 9133, ਡੀਕੇਸੀ 9178, ਡੀਕੇਸੀ 9210, ਡੀਕੇਸੀ 9141, ਡੀਕੇਸੀ 9247, ਡੀਕੇਸੀ 9228, ਡੀਕੇਸੀ 9149, ਵਿਵੇਕ ਮੈਜ਼ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ 15, ਸੀਓਐਚ 3, ਪੂਸਾ ਅਰਲੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਮੱਕਾ -1, ਪੂਸਾ ਐਕਸਟਰਾ ਅਰਲੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਮੱਕਾ 5, ਵਿਵੇਕ ਮੱਕੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ 17 ਵਿਵੇਕ ਮੈਜ਼ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ-27, ਵਿਵੇਕ ਮੈਜ਼ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ 9, ਪੂਸਾ ਅਰਲੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਮੱਕਾ-2

ਡੀ ਕੇ ਸੀ 9150, ਐਚਐਮ-10, ਐਚਐਮ-11, ਸ਼ਕਤੀ 1

 

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

ਡੀਕੇਸੀ 9144, ਡੀਕੇਸੀ 7240, ਡੀਕੇਸੀ 8181, ਡੀਕੇਸੀ 7074, ਆਈਐਮਐਚ 224, ਐਚਐਮ-9, ਮਾਲਵੀਆ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਮੱਕਾ-2, ਵਿਵੇਕ ਮੈਜ਼ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ 15, ਵਿਵੇਕ ਮੈਜ਼ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ-27, ਵਿਵੇਕ ਮੈਜ਼ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ 17, ਵਿਵੇਕ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ 5

 ਡੀ ਐਮਆਰਐਚ 1301, ਡੀਐਮਆਰਐਚ 1308, ਆਈਐਮਐਚ 222, ਆਈਐਮਐੱਚ 223, ਐਚਐਮ-10, ਐਚਐਮ-11, ਸ਼ਕਤੀ 1

ਡੀ ਕੇਸੀ 9108, ਡੀ ਕੇਸੀ 9208, ਡੀ ਕੇਸੀ 9248

ਬਿਹਾਰ

ਡੀ ਕੇ ਸੀ 7074, ਡੀ ਕੇ ਸੀ 8181, ਡੀ ਕੇ ਸੀ 9126, ਡੀ ਕੇ ਸੀ 9144, ਡੀ ਕੇ ਸੀ 9188

ਡੀ ਕੇ ਸੀ 9217, ਡੀ ਕੇ ਸੀ 9081, ਡੀ ਕੇ ਸੀ 9165, ਡੀ ਕੇ ਸੀ 9120

 

ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼

ਡੀ ਕੇ ਸੀ 7240, ਡੀ ਕੇ ਸੀ 9256, ਡੀ ਕੇ ਸੀ 9228, ਡੀ ਕੇ ਸੀ 9133, ਡੀ ਕੇ ਸੀ 9247, ਡੀ ਕੇ ਸੀ 8144, ਡੀ ਕੇ ਸੀ 9126, ਡੀ ਕੇ ਸੀ 9233, ਡੀ ਕੇ ਸੀ 7074, ਡੀ ਕੇ ਸੀ 8209, ਪ੍ਰਤਾਪ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਮੈਜ਼ 1, ਪੁੱਸਾ ਅਰਲੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਮੱਕਾ -1, ਵਿਵੇਕ ਮੈਜ਼ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ 17, ਵਿਵੇਕ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ 4, ਪੁੱਸਾ ਅਰਲੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਮੱਕਾ-2

ਡੀ ਕੇ ਸੀ 9081, ਡੀ ਕੇ ਸੀ 9150, ਡੀ ਐਮ ਆਰ ਐੱਚ 1301, ਡੀ ਐਮ ਆਰ ਐੱਚ 1308, ਏਚ ਐਮ-10, ਏਚ ਐਮ-11, ਸ਼ਕਤੀ 1

 

ਗੁਜਰਾਤ

ਪ੍ਰਤਾਪ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਮੱਕੀ 1, ਪੂਸਾ ਅਰਲੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਮੱਕਾ-1, ਵਿਵੇਕ ਮੈਜ਼ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ 17, ਵਿਵੇਕ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ 4, ਪੂਸਾ ਅਰਲੀ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਮੱਕਾ-2

 ਡੀ ਐਮ ਆਰ ਐਚ 1301, ਡੀ ਐਮ ਆਰ ਐਚ 1308, ਐਚਐਮ-10, ਐਚਐਮ-11, ਗੁਜਰਾਤ ਮਕਈ 3, ਸ਼ਕਤੀ 1

 

ਪੰਜਾਬ

ਆਈਕਿਊਐਮਐਚ 202,
ਆਈਕਿਊਐਮਐਚ 210,
ਪੀਐਮਐਚ 1-ਐਲਪੀ,
ਆਈਐਮਐਚਬੀ-1532,
ਪੀਐਮਐਚ 1,
ਪੀਐਮਐਚ 2,
ਪੀਐਮਐਚ 3,
ਪੀਐਮਐਚ 4,
ਪੀਐਮਐਚ 10,
ਪੀਐਮਐਚ 11,
ਜੇਐਚ 3459 ,(ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ)
ਡੀਕੇਸੀ 9108,
ਡੀਕੇਸੀ 9141 (ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡਸ)

ਆਈਐਮਐਚ 223,
ਆਈਐਮਐਚ 225,
ਆਈਐਮਐਚ 226,
ਆਈਐਮਐਚ 222,
ਪੀਐਮਐਚ 1,
ਪੀਐਮਐਚ 2,
ਪੀਐਮਐਚ 3,
ਐਚਕਿਊਪੀਐਮ 1 (ਕੁਆਲਿਟੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਮੈਜ਼),
ਐਚਐਮ 4

 

 

ਆਈਐਮਐਚ 223,
ਆਈਐਮਐਚ 233,
ਆਈਐਮਐਚ 225,
ਆਈਐਮਐਚ 226,
ਆਈਐਮਐਚ 222,

 

  • ਪੌਪਕੌਰਨ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ: ਐਲਪੀਸੀਐਚ 2, ਐਲਪੀਸੀਐਚ 3, ਡੀਐਮਆਰਐਚਪੀ 1402, ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ ਪੌਪਕੌਰਨ-1, ਜਵਾਹਰ ਪੌਪਕੌਰਨ-11, ਪਰਲ ਪੌਪਕੌਰਨ, ਵੀ.ਐਲ. ਅੰਬਰ ਪੌਪਕੌਰਨ, ਡੀਐਮਆਰਐਚਪੀ 1402
    ਬੇਬੀ ਕੌਰਨ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ: ਐਲ ਬੀ ਸੀ ਐਚ 3, ਆਈ ਐਮ ਐਚ ਬੀ 1532, ਆਈਐਮਐਚਬੀ 1539, ਵਿਵੇਕ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ 27, ਐਚਐਮ-4, ਵੀਐਲ ਬੇਬੀ ਕੋਰਨ-1, ਕੋਬੀਸੀ-1, ਆਈਐਮਐਚਬੀ 1539, ਆਈਐਮਐਚਬੀ 1532
    ਸਵੀਟ ਕੌਰਨ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ: ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ ਸਵੀਟ ਕੌਰਨ-1, ਵੀਐਲ ਸਵੀਟ ਕੌਰਨ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ-2, ਸੈਂਟਰਲ ਮੱਕੀ ਵੀਐਲ ਸਵੀਟ ਕੌਰਨ 1, ਐਚਐਸਸੀ 1, ਵਿਨ ਔਰੇਂਜ ਸਵੀਟ ਕੌਰਨ, ਪ੍ਰਿਆ ਸਵੀਟ ਕੌਰਨ, ਮਾਧੁਰੀ
    ਚਾਰਾ ਕਿਸਮਾਂ: ਪ੍ਰਤਾਪ ਮੱਕਾ ਚਾਰੀ-6, ਜੇ-1006, ਅਫਰੀਕਨ ਲੰਬਾ ਕੰਪੋਜ਼ਿਟ