ਮੱਕੀ (ਕਦਮ 9)

ਬਿਮਾਰੀਆਂ

1. ਟਰਸੀਕਮ ਪੱਤਾ ਝੁਲਸ ਰੋਗ(ਲੀਫ ਬਲਾਈਟ)

ਲੱਛਣ

  • ਪੱਤਿਆਂ ‘ਤੇ 2.5 ਤੋਂ 15 ਸੈ.ਮੀ. ਲੰਬੇ, ਅੰਡਾਕਾਰ, ਸਲੇਟੀ-ਹਰੇ ਜਾਂ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਦਾਗ਼ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਬੰਧਨ

  • ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਆਉਣ ‘ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਮੈਨਕੋਜ਼ੇਬ 2.5 ਗ੍ਰਾਮ/ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ 15 ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨਾਲ 2 ਵਾਰ ਕਰੋ।

2. ਮੇਡਿਸ ਪੱਤਾ ਝੁਲਸ ਰੋਗ(ਲੀਫ ਬਲਾਈਟ )

ਲੱਛਣ

  • ਪੱਤਿਆਂ ‘ਤੇ ਛੋਟੇ ਲਾਲੀਏ ਜਾਂ ਸਫੈਦ ਅੰਡਾਕਾਰ ਦਾਗ਼ ਬਣਦੇ ਹਨ।
  • ਦਾਗ਼ ਵੱਡੇ ਹੋ ਕੇ ਅੰਡਾਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵਿਚਕਾਰ ਸੁੱਕੀ ਭੂਸੇ ਵਰਗੀ ਰੰਗਤ ਅਤੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਲਾਲੀਏ-ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਬੰਧਨ

  • 10 DAS ਜਾਂ 30-35 DAS ‘ਤੇ ਮੈਨਕੋਜ਼ੇਬ 2.5 ਗ੍ਰਾਮ/ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲੱਛਣ ਆਉਣ ‘ਤੇ 10 ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨਾਲ ਹੋਰ 2 ਛਿੜਕਾਅ ਕਰੋ।
  • (ਜਾਂ)
  • ਐਜ਼ੋਕਸੀਸਟ੍ਰੋਬਿਨ 18.2% + ਡਾਈਫੇਨੋਕੋਨਾਜੋਲ 11.4% SC @ 1 ਮਿ.ਲੀ./ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਲੱਛਣ ਆਉਣ ‘ਤੇ ਕਰੋ।

3. ਜੰਗਾਲ ਰੋਗ(ਰਸਟ)

ਲੱਛਣ

  • ਪੱਤਿਆਂ ‘ਤੇ ਗੋਲ ਜਾਂ ਅੰਡਾਕਾਰ ਜੰਗੀ ਰੰਗ ਦੇ ਦਾਣੇ ਬਣਦੇ ਹਨ।
  • ਪੌਦਾ ਪੱਕਣ ‘ਤੇ ਇਹ ਗੂੜ੍ਹੇ ਭੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਬੰਧਨ

  • ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਅਨੁਸਾਰ 15 ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨਾਲ ਮੈਨਕੋਜ਼ੇਬ 2.5 ਗ੍ਰਾਮ/ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਦੇ 1-2 ਛਿੜਕਾਅ ਕਰੋ।
  • (ਜਾਂ)
  • ਡਿਥੇਨ M-45 @ 2.5-4 ਗ੍ਰਾਮ/ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਦੇ 2-3 ਛਿੜਕਾਅ 15 ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨਾਲ ਕਰੋ।

4. ਧਾਰੀਦਾਰ ਪੱਤਾ ਅਤੇ ਛਿਲਕਾ ਝੁਲਸ ਰੋਗ/ (ਬੈਂਡਡ ਲੀਫ ਅਤੇ ਸ਼ੀਥ ਬਲਾਈਟ ਰੋਗ )

ਲੱਛਣ

  • ਲੱਛਣ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਤਿਆਂ ‘ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
  • ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਥੱਲੀਆਂ ‘ਤੇ ਗੋਲ-ਗੋਲ ਛੱਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸਲੇਟੀ ਜਾਂ ਭੂਰੇ ਦਾਗ਼ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਪ੍ਰਬੰਧਨ

  • ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਾਲੇ ਪੱਤੇ ਹਟਾਓ।
  • ਪ੍ਰੋਪੀਕੋਨਾਜੋਲ @ 1 ਮਿ.ਲੀ./ਲੀਟਰ ਜਾਂ ਹੈਕਸਾਕੋਨਾਜੋਲ @ 2 ਮਿ.ਲੀ./ਲੀਟਰ ਜਾਂ ਵੈਲੀਡਾਮਾਈਸਿਨ @ 2 ਮਿ.ਲੀ./ਲੀਟਰ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰੋ।
  • (ਜਾਂ)
  • ਐਜ਼ੋਕਸੀਸਟ੍ਰੋਬਿਨ + ਡਾਈਫੇਨੋਕੋਨਾਜੋਲ @ 1 ਮਿ.ਲੀ./ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ 50 DAS ‘ਤੇ ਜਾਂ ਲੱਛਣ ਆਉਣ ‘ਤੇ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰੋ ਅਤੇ 15 ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨਾਲ ਦੁਹਰਾਓ।

5. ਡਾਊਨੀ ਮਿਲਡੀਉ / ਕ੍ਰੇਜ਼ੀ ਟਾਪ

ਲੱਛਣ

  • ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪਾਸੇ ਸਫੈਦ ਰੋਆਂ ਵਰਗੀ ਪਰਤ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
  • ਪੱਤਿਆਂ ‘ਤੇ ਪੀਲੇ ਧੱਬੇ ਬਣਦੇ ਹਨ।
  • ਗੰਢ ਛੋਟੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪੌਦਾ ਛੋਟਾ ਅਤੇ ਝਾੜੀ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
  • ਪੱਤੇ ਫਟਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
  • ਟਾਸਲ ਅਤੇ ਭੁੱਟਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਾਧੂ ਕੋਪਲੇ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ ।

ਪ੍ਰਬੰਧਨ

  • ਬੀਜ ਇਲਾਜ: ਮੈਟਾਲੈਕਸਿਲ 35% WP @ 2.5 ਗ੍ਰਾਮ/ਕਿਲੋ ਬੀਜ।
  • 20 DAS ‘ਤੇ ਐਜ਼ੋਕਸੀਸਟ੍ਰੋਬਿਨ + ਡਾਈਫੇਨੋਕੋਨਾਜੋਲ @ 1 ਮਿ.ਲੀ./ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰੋ।
  • ਸੰਕਰਮਿਤ ਫਸਲ ਵਿੱਚ ਮੈਟਾਲੈਕਸਿਲ @ 2 ਗ੍ਰਾਮ/ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਦਾ 15 ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨਾਲ 2 ਵਾਰ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰੋ।

6. ਕੋਇਲਾ ਸੜਨ ਰੋਗ/ (ਚਾਰਕੋਲ ਰੋਟ)

ਲੱਛਣ

  • ਜੜ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਭੂਰੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਦਾਗ਼ ਬਣਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
  • ਤਣੇ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ‘ਤੇ ਸਲੇਟੀ ਲਕੀਰਾਂ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੌਦਾ ਜਲਦੀ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟੁੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਬੰਧਨ

  • ਬੀਜ ਇਲਾਜ: ਟ੍ਰਾਈਕੋਡਰਮਾ @ 10 ਗ੍ਰਾਮ/ਕਿਲੋ ਬੀਜ ਜਾਂ ਥਾਇਰਮ 70% DS @ 2 ਗ੍ਰਾਮ/ਕਿਲੋ ਬੀਜ।
  • 2 ਕਿਲੋ ਟ੍ਰਾਈਕੋਡਰਮਾ ਨੂੰ 100 ਕਿਲੋ ਗੋਬਰ ਖਾਦ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ 3-5 ਸਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਪਾਓ।
  • ਫਸਲ ਚੱਕਰ ਅਪਣਾਓ।

7. ਮੁਰਝਾਣ ਰੋਗ (ਵਿਲਟ)

ਲੱਛਣ

  • ਪੌਦਾ ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਸੁੱਕਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
  • ਪੱਤੇ ਪੀਲੇ ਹੋ ਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
  • ਤਣੇ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ‘ਤੇ ਅੰਦਰ ਲਾਲੀਏ-ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਨਲੀਆਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪ੍ਰਬੰਧਨ

  • ਬੀਜ ਇਲਾਜ: ਟ੍ਰਾਈਕੋਡਰਮਾ @ 10 ਗ੍ਰਾਮ/ਕਿਲੋ ਬੀਜ।
  • 2 ਕਿਲੋ ਟ੍ਰਾਈਕੋਡਰਮਾ + 100 ਕਿਲੋ ਗੋਬਰ ਖਾਦ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ 3-5 ਸਾਲ ਪਾਓ।
  • ਫਸਲ ਚੱਕਰ ਅਪਣਾਓ।
पिछला
अगला